بررسی هویت فرهنگی و چالش‌های آن در شهر تهران / ع.رحیمی / 2

بررسی وضعیت نابرابری‌های اجتماعی در مناطق 2، 5، 11، 22

یکی دیگر از مواردی که در خصوص بررسی وضعیت فرهنگی یک محله بایستی مورد توجه قرار گیرد، وضعیت نابرابری‌های اجتماعی در یک محله است. انتظار می‌رود در یک محله در شرایط فرهنگی- اجتماعی عادی، وضعیت نابرابری‌های اجتماعی اندک باشد.

همانطور که در جدول زیر گزارش شده است، در منطقه 2، از مجموع 158 شهروند که به این پرسش پاسخ داده‌اند، 7/12% افراد، وجود نابرابری‌های اجتماعی در محله خود را خیلی زیاد عنوان کرده‌اند. این در حالی است که 9/70% پاسخ دهندگان نابرابری‌های اجتاعی در محله خو را بیشتر از حد متوسط توصیف کرده‌اند. به طور متوسط شهروندان منطقه دو میزان نابرابری‌های اجتماعی محل سکونت خود را بین حد زیاد و متوسط ابراز کرده‌اند.

در منطقه 5، از مجموع 127 شهروند که به این پرسش پاسخ داده‌اند، 4/13% افراد، وجود نابرابری‌های اجتماعی در محله خود را خیلی زیاد عنوان کرده‌اند. این در حالی است که 3/80% پاسخ دهندگان نابرابری‌های اجتماعی در محله خو را بیشتر از حد متوسط توصیف کرده‌اند. به طور متوسط شهروندان منطقه پنج میزان نابرابری‌های اجتماعی محل سکونت خود را بین حد زیاد و متوسط ابراز کرده‌اند.

در منطقه 11، از مجموع 49 شهروند که به این پرسش پاسخ داده‌اند، 4/20% افراد، وجود نابرابری‌های اجتماعی در محله خود را خیلی زیاد عنوان کرده‌اند. این در حالی است که 6/81% پاسخ دهندگان نابرابری‌های اجتماعی در محله خود را بیشتر از حد متوسط توصیف کرده‌اند. به طور متوسط شهروندان منطقه یازده میزان نابرابری‌های اجتماعی محل سکونت خود را بین حد زیاد و متوسط ابراز کرده‌اند.

در منطقه 22، از مجموع 49 شهروند که به این پرسش پاسخ داده‌اند، 2/12% افراد، وجود نابرابری‌های اجتماعی در محله خود را خیلی زیاد عنوان کرده‌اند. این در حالی است که 8/91% پاسخ دهندگان نابرابری‌های اجتماعی در محله خود را بیشتر از حد متوسط توصیف کرده‌اند. به طور متوسط شهروندان منطقه بیست و دو میزان نابرابری‌های اجتماعی محل سکونت خود را بین حد زیاد و متوسط ابراز کرده‌اند.

در مجموع انتظار می‌رود در یک محله در شرایط فرهنگی- اجتماعی عادی، وضعیت نابرابری‌های اجتماعی اندک باشد. همان‌طور که در جدول زیر گزارش شده است، از مجموع 438 شهروند که به این پرسش پاسخ داده اند، 8/12% افراد، وجود نابرابری‌های اجتماعی در محله خود را خیلی زیاد عنوان کرده‌اند. این در حالی است که 79% پاسخ دهندگان نابرابری‌های اجتماعی در محله خود را بیشتر از حد متوسط توصیف کرده‌اند. به طور متوسط شهروندان ساکن تهران میزان نابرابری‌های اجتماعی محل سکونت خود را بین حد زیاد و متوسط ابراز کرده‌اند.

جدول 12- بررسی وضعیت نابرابری‌های اجتماعی در سطح شهر تهران

میزان نابرابری

خیلی زیاد

زیاد

متوسط

کم

جمع

فراوانی

56

123

168

91

438

سهم

8/12%

1/28%

4/38%

8/20%

100%

درصد تجمعی

8/12%

9/40%

2/79%

100%


ماخذ: یافته‌ تحقیق

بنابراین وجود نابرابری‌های اجتماعی نیز به عنوان یکی دیگر از چالش‌های فرهنگی شهر تهران قلمداد می‌شود.

v     بررسی وضعیت فرهنگ همسایگان در مناطق 2، 5، 11، 22

در پرسش دیگری از شهروندان خواسته شده است تا به فرهنگ همسایگان خود نمره دهند. بررسی‌ها نشان می‌دهد که متوسط نمره داده شده توسط پاسخ دهندگان مناطق در جداول زیر آمده است.

در منطقه 2 نشان می‌دهد که متوسط نمره داده شده توسط شهروندان منطقه دو برابر 2/15 بوده است. جدول زیر ویژگی آماری نمره داده شده توسط شهروندان منطقه را نشان می‌دهد.

جدول 13- ویژگی‌های آماری نمره داده شده به فرهنگ همسایگان منطقه 2

ویژگی آماری

میانگین

واریانس

انحراف معیار

حداکثر

حداقل


2/15

8/14

84/3

20

1

ماخذ: یافته‌های تحقیق

بررسی‌ها در منطقه 5 نشان می‌دهد که متوسط نمره داده شده توسط شهروندان منطقه پنج برابر 5/14 بوده است. جدول زیر ویژگی آماری نمره داده شده توسط شهروندان منطقه را نشان می‌دهد.

جدول 14- ویژگی‌های آماری نمره داده شده به فرهنگ همسایگان منطقه 5

ویژگی آماری

میانگین

واریانس

انحراف معیار

حداکثر

حداقل


49/14

3/10

21/3

20

5

ماخذ: یافته‌های تحقیق

بررسی‌ها در منطقه 11 نشان می‌دهد که متوسط نمره داده شده توسط شهروندان منطقه یازده برابر 13 بوده است. جدول زیر ویژگی آماری نمره داده شده توسط شهروندان منطقه را نشان می‌دهد.

جدول 15- ویژگی‌های آماری نمره داده شده به فرهنگ همسایگان منطقه 11

ویژگی آماری

میانگین

واریانس

انحراف معیار

حداکثر

حداقل


0408/13

1/18

2523/4

19

1

ماخذ: یافته‌های تحقیق


بررسی‌ها در منطقه 22 نشان می‌دهد که متوسط نمره داده شده توسط شهروندان منطقه بیست و دو برابر 14 بوده است.

جدول 16- ویژگی‌های آماری نمره داده شده به فرهنگ همسایگان منطقه 22

ویژگی آماری

میانگین

واریانس

انحراف معیار

حداکثر

حداقل


3113/14

2/12

4860/3

20

5

ماخذ: یافته‌های تحقیق


v     بررسی وضعیت تمایل شهروندان به ترک محل سکونت در سطح شهر تهران

بررسی‌ها نشان می‌دهد که 7/50% از شهروندان حاضر به تغییر محل سکونت خود بوده و 2/49% نیز حاضر به تغییر محل سکونت خود نیستند. به عبارتی در این زمینه اگرچه روابط دوستانه‌ای با همسایگان خود ندارند و نیمی از مردم به فرهنگ همسایگان خود کمتر از متوسط نمره داده‌اند اما با توجه به سایر مولفه‌ها حاضر به تغییر محل سکونت خود نیستند.

جدول 17- بررسی وضعیت این که آیا حاضر به ترک محل سکونت خود هستند؟

پاسخ

فراوانی

سهم

بلی

227

7/50%

خیر

221

3/49%

جمع

448

100%

ماخذ: یافته‌های تحقیق


v     بررسی وضعیت آشنایی با همسایگان در مناطق 2، 5، 11، 22

در پرسش دیگری از شهروندان پرسیده شده است که آیا همسایگان خود را می‌شناسید. نتایج حاصل از بررسی‌ها در مناطق به شرح ذیل است.

در منطقه 2، بررسی‌ها نشان می‌دهد که 7/74% از پاسخ دهندگان همسایگان خود را می‌شناسند، اما 3/25% نسبت به همسایگان خود شناختی ندارند. همچنین بررسی‌ها نشان می‌دهد که تنها 19% از پاسخ دهندگان با همسایگان خود رابطه دوستانه دارند. از این رو یکی دیگر از چالش‌های فرهنگی منطقه 2 را می‌توان وجود رابطه دوستانه ضعیف میان همسایگان برشمرد.

جدول 18- بررسی وضعیت شناخت همسایگان از یکدیگر درمنطقه 2

میزان شناخت

فراوانی

سهم

درصد تجمعی

بلی، رابطه دوستانه دارم

30

0/19%

0/19%

بلی، آشنایی مختصر

88

7/55%

7/74%

خیر، نمی‌شناسم

40

3/25%

100%

مجموع

158

100%


ماخذ: یافته‌های تحقیق

در منطقه 5، بررسی‌ها نشان می‌دهد که 3/80% از پاسخ دهندگان همسایگان خود را می‌شناسند، اما 7/19% نسبت به همسایگان خود شناختی ندارند. همچنین بررسی‌ها نشان می‌دهد که تنها 9/18% از پاسخ دهندگان با همسایگان خود رابطه دوستانه دارند. از این رو یکی دیگر از چالش‌های فرهنگی منطقه 5 را می‌توان وجود رابطه دوستانه ضعیف میان همسایگان برشمرد.

جدول 19- بررسی وضعیت شناخت همسایگان از یکدیگر در منطقه 5

میزان شناخت

فراوانی

سهم

درصد تجمعی

بلی، رابطه دوستانه دارم

24

9/18%

9/18%

بلی، آشنایی مختصر

78

4/61%

3/80%

خیر، نمی‌شناسم

25

7/19%

100%

مجموع

127

100%


ماخذ: یافته‌های تحقیق

در منطقه 11، بررسی‌ها نشان می‌دهد که 7/83% از پاسخ دهندگان همسایگان خود را می‌شناسند، اما 3/16% نسبت به همسایگان خود شناختی ندارند. همچنین بررسی‌ها نشان می‌دهد که تنها 7/32% از پاسخ دهندگان با همسایگان خود رابطه دوستانه دارند. از این رو یکی دیگر از چالش‌های فرهنگی منطقه 11 را می‌توان وجود رابطه دوستانه ضعیف میان همسایگان برشمرد.

جدول 20- بررسی وضعیت شناخت همسایگان از یکدیگر در منطقه 11

میزان شناخت

فراوانی

سهم

درصد تجمعی

بلی، رابطه دوستانه دارم

16

7/32%

7/32%

بلی، آشنایی مختصر

25

0/51%

7/83%

خیر، نمی‌شناسم

8

3/16%

100%

مجموع

49

100%


ماخذ: یافته‌های تحقیق

در منطقه 22، بررسی‌ها نشان می‌دهد که 7/85% از پاسخ دهندگان همسایگان خود را می‌شناسند، اما 3/14% نسبت به همسایگان خود شناختی ندارند. همچنین بررسی‌ها نشان می‌دهد که تنها 2/12% از پاسخ دهندگان با همسایگان خود رابطه دوستانه دارند. از این رو یکی دیگر از چالش‌های فرهنگی منطقه 22 را می‌توان وجود رابطه دوستانه ضعیف میان همسایگان برشمرد.

جدول 21- بررسی وضعیت شناخت همسایگان از یکدیگر در منطقه 22

میزان شناخت

فراوانی

سهم

درصد تجمعی

بلی، رابطه دوستانه دارم

6

2/12%

2/12%

بلی، آشنایی مختصر

36

5/73%

7/85%

خیر، نمی‌شناسم

7

3/14%

100%

مجموع

49

100%


ماخذ: یافته‌های تحقیق

در سایر مناطق، بررسی‌ها نشان می‌دهد که 2/74% از پاسخ دهندگان همسایگان خود را می‌شناسند، اما 8/25% نسبت به همسایگان خود شناختی ندارند. همچنین بررسی‌ها نشان می‌دهد که تنها 4/39% از پاسخ دهندگان با همسایگان خود رابطه دوستانه دارند. از این رو یکی دیگر از چالش‌های فرهنگی سایر مناطق را می‌توان وجود رابطه دوستانه ضعیف میان همسایگان برشمرد.

در سطح شهر تهران از نظر آشنایی با همسایگان، به طور متوسط پاسخ‌دهندگان گزینه بلی، در حد آشنایی مختصر را انتخاب کرده‌اند. همان‌طور که در جدول زیر گزارش شده است. 3/78% از پاسخ دهندگان خود را می‌شناسند. اما 7/21% نسبت به همسایگان خود شناختی ندارند. همچنین بررسی‌ها نشان می‌دهد که تنها 3/22% از پاسخ دهندگان با همسایگان خود رابطه دوستانه دارند. از این رو یکی دیگر از چالش‌های فرهنگی شهر تهران را می‌توان وجود رابطه دوستانه ضعیف میان همسایگان برشمرد.

جدول 22- بررسی وضعیت شناخت همسایگان از یکدیگر در سطح شهر تهران

میزان شناخت

فراوانی

سهم

درصد تجمعی

بلی، رابطه دوستانه دارم

100

3/22%

3/22%

بلی، آشنایی مختصر

251

56%

3/78%

خیر، نمی‌شناسیم

97

7/21%

100%

مجموع

448

100%


ماخذ: یافته‌های تحقیق

ü      بررسی ارتباط مختلف میان معیارهای فرهنگی و شناسایی همبستگی متقابل میان مولفه‌ها درمناطق 2، 5، 11، 22

به منظور بررسی ارتباط مختلف میان معیارهای فرهنگی و شناسایی همبستگی متقابل میان این مولفه‌ها ضریب همبستگی خطی میان این معیارها اندازه‌گیری شده است. همانطور که در جداول زیر آمده است شرح آن به صورت ذیل است.

بررسی‌ها در منطقه 2، نشان می‌دهد میان وضعیت فرهنگی جامعه و مشارکت اجتماعی همبستگی مثبت و معنی‌دار وجود دارد. یعنی با بهبود مشارکت‌های اجتماعی و یا وضعیت فرهنگی در یک منطقه مولفه دیگری نیز بهبود می‌یابد. بررسی همبستگی میان وضعیت فرهنگی و نابرابری‌های اجتماعی نیز وجود همبستگی منفی را به اثبات می‌رساند، به عبارتی با افزایش ضعف فرهنگی، نابرابری‌های اجتماعی نیز افزایش می‌یابد یا بالعکس. وجود همبستگی منفی میان و وضعیت فرهنگی و تمایل افراد به ترک محل سکونت تائید شده است. با حرکت وضعیت فرهنگی به سمت ضعیف شدن تمایل افراد به ترک محل سکونت افزایش یافته است. از سوی دیگر وجود همبستگی مثبت میان وضعیت فرهنگی و ارتباط با همسایگان تائید شده است. به به عبارتی با بهبود وضعیت فرهنگی شناخت همسایگان و ارتباط با آنها نیز بهبود می‌یابد و بالعکس.

جدول 23- بررسی همبستگی خطی میان مولفه‌ها، وضعیت فرهنگی در منطقه 2


وضعیت فرهنگی

مشارکت در فعالیت‌های جمعی

وجود نابرابری اجتماعی

تمایل به تغییر محل سکونت

شناخت همسایگان

وضعیت فرهنگی

1





مشارکت در فعالیت‌های جمعی

**258/0

1




وجود نابرابری اجتماعی

**265/0-

047/0

1



تمایل به تغییر محل سکونت

**368/0-

*20/0-

94/0

1


شناخت همسایگان

**283/0

**248/0

115/0-

**258/0-

1

** در سطح 99% معنی دار است.

* در سطح 95% معنی دار است.

بررسی‌ها در منطقه 5، نشان می‌دهد میان وضعیت فرهنگی جامعه و مشارکت اجتماعی همبستگی مثبت و معنی‌دار وجود دارد. یعنی با بهبود مشارکت‌های اجتماعی و یا وضعیت فرهنگی در یک منطقه مولفه دیگری نیز بهبود می‌یابد. بررسی همبستگی میان وضعیت فرهنگی و نابرابری‌های اجتماعی نیز وجود همبستگی منفی را به اثبات می‌رساند، به عبارتی با افزایش ضعف فرهنگی، نابرابری‌های اجتماعی نیز افزایش می‌یابد یا بالعکس. وجود همبستگی منفی میان و وضعیت فرهنگی و تمایل افراد به ترک محل سکونت تائید شده است. با حرکت وضعیت فرهنگی به سمت ضعیف شدن تمایل افراد به ترک محل سکونت افزایش یافته است. از سوی دیگر وجود همبستگی مثبت میان وضعیت فرهنگی و ارتباط با همسایگان تائید شده است. به به عبارتی با بهبود وضعیت فرهنگی شناخت همسایگان و ارتباط با آنها نیز بهبود می‌یابد و بالعکس.

جدول 24- بررسی همبستگی خطی میان مولفه‌ها، وضعیت فرهنگی در منطقه 5


وضعیت فرهنگی

مشارکت در فعالیت‌های جمعی

وجود نابرابری اجتماعی

تمایل به تغییر محل سکونت

شناخت همسایگان

وضعیت فرهنگی

1





مشارکت در فعالیت‌های جمعی

*225/0

1




وجود نابرابری اجتماعی

007/0-

030/0

1



تمایل به تغییر محل سکونت

**288/0-

159/0-

113/0

1


شناخت همسایگان

126/0

**283/0

59/0-

13/0-

1

** در سطح 99% معنی دار است.

* در سطح 95% معنی دار است.

بررسی‌ها در منطقه 11، نشان می‌دهد میان وضعیت فرهنگی جامعه و مشارکت اجتماعی همبستگی مثبت و معنی‌دار وجود دارد. یعنی با بهبود مشارکت‌های اجتماعی و یا وضعیت فرهنگی در یک منطقه مولفه دیگری نیز بهبود می‌یابد. بررسی همبستگی میان وضعیت فرهنگی و نابرابری‌های اجتماعی نیز وجود همبستگی منفی را به اثبات می‌رساند، به عبارتی با افزایش ضعف فرهنگی، نابرابری‌های اجتماعی نیز افزایش می‌یابد یا بالعکس. وجود همبستگی منفی میان و وضعیت فرهنگی و تمایل افراد به ترک محل سکونت تائید شده است. با حرکت وضعیت فرهنگی به سمت ضعیف شدن تمایل افراد به ترک محل سکونت افزایش یافته است. از سوی دیگر وجود همبستگی مثبت میان وضعیت فرهنگی و ارتباط با همسایگان تائید شده است. به به عبارتی با بهبود وضعیت فرهنگی شناخت همسایگان و ارتباط با آنها نیز بهبود می‌یابد و بالعکس.

جدول 25- بررسی همبستگی خطی میان مولفه‌ها، وضعیت فرهنگی در منطقه 11


وضعیت فرهنگی

مشارکت در فعالیت‌های جمعی

وجود نابرابری اجتماعی

تمایل به تغییر محل سکونت

شناخت همسایگان

وضعیت فرهنگی

1





مشارکت در فعالیت‌های جمعی

*284/0

1




وجود نابرابری اجتماعی

077/0-

134/0

1



تمایل به تغییر محل سکونت

**377/0-

232/0-

**395/0

1


شناخت همسایگان

207/0

093/0

155/0-

121/0-

1

** در سطح 99% معنی دار است.

* در سطح 95% معنی دار است.

بررسی‌ها در منطقه 22، نشان می‌دهد میان وضعیت فرهنگی جامعه و مشارکت اجتماعی همبستگی مثبت و معنی‌دار وجود دارد. یعنی با بهبود مشارکت‌های اجتماعی و یا وضعیت فرهنگی در یک منطقه مولفه دیگری نیز بهبود می‌یابد. بررسی همبستگی میان وضعیت فرهنگی و نابرابری‌های اجتماعی نیز وجود همبستگی منفی را به اثبات می‌رساند، به عبارتی با افزایش ضعف فرهنگی، نابرابری‌های اجتماعی نیز افزایش می‌یابد یا بالعکس. وجود همبستگی منفی میان و وضعیت فرهنگی و تمایل افراد به ترک محل سکونت تائید شده است. با حرکت وضعیت فرهنگی به سمت ضعیف شدن تمایل افراد به ترک محل سکونت افزایش یافته است. از سوی دیگر وجود همبستگی مثبت میان وضعیت فرهنگی و ارتباط با همسایگان تائید شده است. به به عبارتی با بهبود وضعیت فرهنگی شناخت همسایگان و ارتباط با آنها نیز بهبود می‌یابد و بالعکس.

جدول 26- بررسی همبستگی خطی میان مولفه‌ها، وضعیت فرهنگی در منطقه 22


وضعیت فرهنگی

مشارکت در فعالیت‌های جمعی

وجود نابرابری اجتماعی

تمایل به تغییر محل سکونت

شناخت همسایگان

وضعیت فرهنگی

1





مشارکت در فعالیت‌های جمعی

248/0

1




وجود نابرابری اجتماعی

*329/0-

09/0

1



تمایل به تغییر محل سکونت

**387/0-

160/0-

012/0

1


شناخت همسایگان

010/0

142/0

024/0-

199/0-

1

** در سطح 99% معنی دار است.

* در سطح 95% معنی دار است.


تبلیغات فرهنگی

معرفی کتاب

  • نام کتاب: مجموعه تهران پژوهی 1 و 2 ناشر: دفتر پژوهش­های  فرهنگی تهیه شده در: معاونت برنامه­ریزی و توسعه سازمان زیباسازی شهر تهران - مدیریت مطالعات و آموزش - واحد آموزش شمارگان: از هر عنوان…
معرفی کتاب و انتشارات سازمانی

آمار و اطلاعات

نگارخانه