نور به شهر معنا می‌بخشد

نور و مفهوم آن از گذشته تا به امروز با معماری ایرانی عجین بوده و با ورود اسلام نیز این مفهوم معنایی دوباره یافت؛ به‌گونه‌ای که حضور و تجلی آن در زندگی روزمره و در ساخت سکونتگاه‌های شهری، مظهر حضور خدا و معنویت در تمام جنبه‌های زندگی را معنا می‌داد.
بشر مدرن کوشیده‌است با مدد از تکنولوژی‌های جدید نوری، علاوه بر استفاده از روشنایی نور در شب، این معنا را در جلوه‌های بی‌شمار خلق کند و به منصه ظهور برساند. نور، کیفیت زندگی شهری را تغییر داده و هر روز نیز با ورود تکنولوژی‌های جدید، این تغییر محسوس‌تر می‌شود. نور با طیف‌های رنگی مختلفی که ایجاد می‌کند، فضاهای عمومی در شهرها را گسترش داده و دوره جدیدی از فعالیت‌ها را در تاریکی دل شب برای شهروندان سامان بخشیده‌است؛ چرا که روشنایی فضاهای عمومی موجب بالا رفتن امنیت عمومی شهرها شده و حضور شهروندان در ساعات مختلف شبانه‌روز در شهر و استفاده از فضاهای عمومی شهری موجب پویایی و سرزندگی این محیط‌ها شده و علاوه بر افزایش تعاملات اجتماعی، کیفیت زندگی شهری را نیز بالا برده‌است.
در اینجا اما با وجود تمام محاسنی که نور برای شهرها به ارمغان آورده، آشفتگی‌های بسیاری را نیز باعث شده که در جای خود قابل تامل‌است؛ به ویژه که گسترش تکنولوژی‌های نوری به همراه ارزان و دم دست بودن آن و در نتیجه استفاده سلیقه‌ای از نور در شهر موجب بروز آلودگی‌های نوری و آشفتگی‌های بصری شدید و آزاردهنده شده‌است.
نگاه به تهران از آسمان یا از روی تصاویر ماهواره‌ای، این نکته را تایید می‌کند که تهران نسبت به بسیاری از شهرهای دنیا و حتی شهرهای خاورمیانه، شهری خاموش است؛ بنابراین نیاز است نخست با استفاده از نور، شب شهر را روشن کنیم و دیگر اینکه با استفاده اصولی از نور - چه به لحاظ صرفه اقتصادی و چه به لحاظ زیبایی، دوام و ماندگاری - از آشفتگی و آلودگی‌های نوری جلوگیری کنیم.
سازمان زیباسازی شهر تهران برای ضابطه‌مندکردن این جریان و جلوگیری از استفاده‌های بی‌مورد و غیرکارشناسی از مقوله نور در فضای شهر در سالهای اخیر تلاش زیادی کرده‌است تا ضمن بهره‌گیری از ظرفیت‌های دانشگاهی با تدوین کتاب‌های مختلف به صورت علمی چگونگی و چرایی نورپردازی در فضاهای شهری را تبیین کند؛ همچنین با استفاده از متخصصان کارکشته، اقدام به نورپردازی نمادها و الما‌ن‌های و همچنین پروژه‌های مهم شهری کرده‌است تا ضمن الگودهی به شهروندان، از زیبایی‌های نور در آرایش شهر استفاده‌کند؛ البته یکی دیگر از تلاش‌هایی که تاکنون سازمان موفق به اجرای آن نشده، تاسیس رشته نورپردازی شهری در دانشگاه‌هاست تا از این طریق با تربیت نیروهای انسانی متخصص در جهت استفاده اصولی و به کارگیری از نور در شهر گام موثری بردارد.
استفاده فزاینده از طیف‌های نوری در نورپردازی نمای ساختمان‌های شهر تهران، نگرانی امروز مدیریت شهری است، چرا که می‌تواند به آشفتگی نوری در شهر منجرشود؛ بنابراین جلوگیری از آلودگی نوری در شهر علاوه بر اینکه نیازمند تدوین چارچوب‌های قانونی برای نورپردازی ساختمان‌هاست، نیازمند مشارکت همه شهروندان نیز هست؛ حتی به عقیده نگارنده مشارکت شهروندان مقدم بر تدوین همه چارچوب‌های قانونی در این زمینه‌است؛ چرا که زیبایی بدون مشارکت شهروندان امکانپذیر نیست. اگر در گذشته شهروند شهر ایرانی، نور را منبع الهام و آرامش خود می‌دانست، امروز نیز می‌تواند همان معنا را در شهر برداشت‌کند.

تبلیغات فرهنگی

معرفی کتاب

  • آقای محمدرضا بمانیان و خانم فریال احمدی این کتاب شامل 5 فصل اصلی (1- طراحی منظر، 2- اکولوژی منظر، 3- برنامه ریزی منظر، 4- مرمت منظر، 5- روش ها در طراحی منظر) می باشد که…
معرفی کتاب و انتشارات سازمانی

آمار و اطلاعات

نگارخانه