دکتر ناصر کلینی ممقانی، دانشیار گروه طراحی صنعتی، عضو هیئت علمی دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه علم و صنعت ایران، دبیر کمیته علمی چهارمین جشنواره ملی دایره خلاق

نقش علم طراحی در مبلمان شهری

در چند دهه اخیر با توجه به سرعت توسعه علوم و فناوری در جوامع پیشرفته و به دلیل حجم وسیع اطلاعات، انسان امروزی میباید به خوبی قادر به درک ابزارهای واسطه ایجاد ارتباط جهت دریافت اطلاعات باشد. مبلمان و اثاثیه شهری از جمله مهمترین عناصر موجود در سطح شهرها و محیط های زندگی عمومی شهروندان است که به عنوان یکی از ابزارهای ضروری در فضاهای شهری، عامل درک و فهم نوع خاصی از برقراری ارتباطات در جهت رفع نیازهای جسمی فیزیکی و روحی روانی انسانهاست. این عناصر در واقع به مثابه لوازم و تجهیزاتی هستند که طراحی درست آنها نه تنها زندگی را آسانتر میکند، بلکه میتواند منجر به نشاط، سرزندگی، آسایش، خشنودی و رضایتمندی شده و نقش به سزایی در تحقق ایمنی و سلامتی شهروندان داشته باشد. مطالعات و تحقیقات علمی انجام شده در حوزه دانش طراحی به خوبی نشان داده است که نوع و چگونگی طراحی مبلمان شهری میتواند در کیفیت و کمیت ارتباطات و درک درست از معنا، نیت و نحوه درست استفاده از آن در میان شهروندان اثرگذار باشد. مبلمان شهری ره اوردی خلاقانه در ارائه مفاهیمی به مخاطبان، مبتنی بر ساختار هنرهای تجسمی بوده و با هدف ساماندهی به سیما و منظر شهری، زیباسازی و ارتقای کیفیت بصری و فضایی، جلوگیری از بروز ناهماهنگی های بصری و کارکردی در فضاهای شهری و درنهایت آسایش ذهنی و بصری شهروندان، قابل مطالعه و بررسی است.
نتایج مطالعات پیشرفته دانش امروز در حوزه مبلمان شهری راهکارهای قابل اتکایی را برای پیاده کردن احتیاجات و نیازهای شهروندان در شاخصه های طراحی مبلمان شهری پیشنهاد داده و تاکید خاصی روی گنجاندن ویژگیهای مرتبط با درک و فهم محصول را توصیه کرده است. طراحی انسان محور از آن دست رویکردهایی است که طراحان با بهره گیری از آن توانسته اند ارتباط معناداری میان انسان و محصول برقرار سازند. در این رویکرد در شرایط فعلی زندگی مطالعه نیازهای فیزیکی و غیرفیزیکی شهروندان از اهمیت بسیار بالایی برخوردار است. شناخت کامل، درست و دقیق از ویژگیهای انسانی در ابعاد فرهنگی، اجتماعی، مذهبی، آداب و رسوم و دیگر شاخصها، راهکارها و قواعدی را برای طراحان فراهم میکند تا طرح ارائه شده از هر نظر با نیازهای واقعی گروه استفاده گر هماهنگ باشد، و درنهایت طرح با حداقل مشکلات برای عموم افراد سازگاری، تطابق و قابلیت استفاده را به همراه داشته باشد.
در این خصوص دانش بین موضوعی در زمینههای مختلف طراحی از موارد تاثیرگذار در نوع ساختار و طرح کلی مبلمان، محیط و فضاهای شهری است و دسترسی کارآمد به آنها میتواند در دستیابی به فرایندهایی جامع نگر در طراحی نقش به سزایی داشته باشد. در حوزه مبلمان و فضاهای شهری رویکرد فراگیر طراحی چنین نقشی را داراست. طراحی فراگیر رویکردی است که در آن محصولات، سیستم، محیط و خدمات طراحی شده، همه میباید به یک اندازه در دسترس کاربران بوده، تا حد امکان همه مردم را تحت پوشش خود قرار دهد و به طور همزمان از طرف بیشترین تعداد افراد ممکن مورد استفاده قرار گیرد. اصول فراگیر طراحی، شامل قوانین، راهبردها، تمایلات انسانی و ملاحظات عمومی طراحی است و به کارگیری این اصول میتواند نقطه اتکایی در ارائه راهکارهایی فراجغرافیایی- فرهنگی در موضوعات مختلف طراحی باشد. این اصول برخاسته از تمایلات ادراکی-رفتاری انسان هاست، و طراحی مبتنی بر این اصول، تاثیرات مستقیم و غیرمستقیم مثبتی در ارتقای کیفی سطح پاسخگویی به نیاز شهروندان را با خود به همراه میآورد. در واقع این اصول، راهکارهایی جهت بالا بردن قابلیت استفاده، تاثیرگذاری بر درک و احساسات، افزایش جذابیت، تصمیم گیری های بهتر طراحی و آموزش از طریق طراحی است. بر این اساس، درک درست و شناخت کافی از نیازهای انسانی متناسب با محیط و شرایط زندگی نقش بسیار مهم و تاثیرگذاری در کیفیت طراحی خواهد داشت. با توجه به اینکه از مهمترین اهداف ضروری مدیران و مسئولان اجرایی شهرها در برنامه ریزی، شکل گیری و طراحی فضاهای عمومی تامین رفاه، ایمنی و امنیت شهر و هماهنگی و تطابق هر چه بیشتر اثاثیه و تجهیزات مورد استفاده با نیازهای واقعی تمامی شهروندان است، رویکرد فراگیر طراحی و کاربرد اصول آن مناسبترین راهبرد اساسی در تحقق اهداف تعیین شده است.

تبلیغات فرهنگی

آمار و اطلاعات

نگارخانه